غەزەل(خومی مەی): حافزی شیرازی
‌گه‌رچی به‌ ئاوری دڵ، وه‌ک خومی مه‌ی له‌جۆشم
مۆرم له‌ لێو دراوە و خوێن ده‌خۆم و، خـــــه‌مۆشم

جۆره‌کانی کێش (وه‌زن) له‌ شێعری «نالی»دا
• س. چ. هێرش

له‌و زنجیره‌ نووسراوه‌یه‌دا به‌ گوێره‌ی توانا هه‌وڵ دراوه‌ ته‌واوی ئه‌و کێش(وه‌زن)انه‌ی که‌ «نالی» بۆ گوتنی شێعره‌کانی، که‌ڵکی لێوه‌رگرتوون یان ده‌کاری هێناون ده‌ستنیشان بکرێن.

باخــــــه‌وان
حافزی شیرازی

گــــــه‌ر له‌گه‌ڵ گوڵ پێنچ ڕۆژێ، باخــــــه‌وان دوانی ده‌وێ
چه‌شنی بولبول، سه‌برو جـــــه‌وری دڕكی هیجرانی ده‌وێ

نه‌ورۆز
نـــــــــــــــــه‌ورۆز ڕه‌مزی سروشته‌
ڕۆژی ژیـــــــــــــــــــــانه‌وه‌ی گشته‌

ده‌ڵێن ئه‌وڕۆ به‌هاره‌
مزگێنی بێ لـــــــــــــــــــــــــــه‌ یاران، ده‌ڵێن ئه‌وڕۆ به‌هـاره‌
هــاتن ته‌یری ده‌ ڕه‌نگین، جووت به‌ جووت بوون قه‌تاره‌
نیشتن لــــــــــــــه‌ ده‌م شه‌تاوان، زه‌ینی كه‌، چه‌ن هه‌زاره‌
ڕه‌نگــــــــــــاندییان قۆپی و شه‌ت، له‌ هه‌ر گۆشه‌ و كه‌ناره‌
گــــــــــــــــــوڵ هاتنه‌ پیكه‌نینێ، یه‌ك یه‌ك به‌ دڵ به‌ زاره‌

غه‌زه‌ل: بیرێکم له‌ ســــــــه‌ر دایه
حافزی شیرازی

بیرێکم له‌ ســــــــه‌ر دایه‌ که‌ گه‌ر له‌ ده‌ستم به‌ر بێ
کارێکی ده‌ست پێده‌که‌م، هه‌رچی غه‌مه‌ به‌سه‌ر بێ‌

وه‌ك شۆڕه‌بییه‌ك له‌ بلوور، سپیدارێك له‌ ئاو
ئۆكتاڤیۆ پاز (Octavio Paz)، له‌ ساڵی 1914 له‌ شاری مه‌كزیكۆسیتی له‌ خێزانێكی ئاوێته‌ به‌ خوێنی ئازته‌ك (aztec) ی و ئیسپانیایی، چاوی به‌ ژیان هه‌ڵێنا.

جه‌سته‌ی زیندووی شێعر
• گفتوگۆیه‌ك سه‌باره‌ت به‌ شێعر و شاعیری ده‌گه‌ڵ ئۆكتاڤیۆ پاز(1914-1998)

غه‌زه‌ل: خه‌یاڵی یار
حافزی شیرازی

به‌خت، لـــــــــــه‌ زاری یارم هیچ نیشــــانم ناداتێ
ده‌وڵه‌ت، هـــــــــه‌واڵی ڕازی زۆر پنهــــــانم ناداتێ

ڕووبارنوستووه
د. ئه‌سعه‌د ڕه‌شیدی

ڕووبارنوستووه له به ستێنێکدا
ـ پڕله خه نه تیفه و هه زاربه ردی سارد ـ
ئاسمان نزم و نزم تر ده بێته وه...

غه‌زه‌ل: باده‌ی شه‌وانه‌
‌حافزی شیرازی

مه‌ستم لــــــــــه‌ باده‌ی شـــه‌وانه‌ هێشتا
ســــــــــاقیمان بـــــــــــه‌ره‌و ماڵانه‌‌ هێشتا

ژیاننامه‌ی «فروغ فه‌ڕوخزاد»
1313(1934): له‌دایکبوون 15ی به‌فرانباری 1313
«وه‌ڵڵا قسه‌کردن له‌وباره‌وه‌ به‌ نه‌زه‌ری من کارێکی داهێزه‌ر و بێفایده‌یه‌. باشه‌، ئه‌وه‌ ڕاستییه‌که‌ هه‌ر مرۆڤێک که‌ له‌دایک ده‌بێ، هه‌رچی بێ مێژوویه‌کی له‌دایکبوونی هه‌یه‌، خه‌لکی گوند یان شارێکه‌، له‌ مه‌دره‌سه‌یه‌ک ده‌رسی خوێندووه‌، کۆمه‌ڵێک کاره‌ساتی زۆر ئاسایی و قه‌راردراو له‌ ژیانیدا ڕوویداوه‌ که‌ هه‌رچی بێ بۆ هه‌موان ڕووده‌دا،

غه‌زه‌ل: ئه‌ی ئه‌وه‌ی..
حافزی شیرازی

ئـه‌ی ئه‌وه‌ی لێوی خونچه‌ت پێکه‌نینی دێ به‌ قه‌ند
تامــه‌زرۆم، تۆ بی خودا، تاکه‌‌ شه‌‌کرێکت به‌ چه‌ند؟

ڕه‌گه‌زی ئیمپێرسیۆنیزم و سیمبۆلیزم له‌ ڕێئالیزمی «‌هێمن موكریانی» دا
• س. چ. هێرش


هه‌روه‌ک له‌ شوێنی دیکه‌ش لێره‌وله‌وێ گوتوومه‌ و نووسیومه‌، خۆشبه‌ختانه‌ سه‌باره‌ت به‌ بیۆگرافی و ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی «هێمن»( 1921-1986)،

چ پرسه‌یه‌ک؟ کاره‌سات له‌و قسانه‌ قورستر بوو...
(ئه‌و به‌ جه‌ساره‌تی سه‌رسووڕهێنه‌ری شێعری«گوناح» هاته‌ مه‌یدان و من به‌ ڕووداوی تاڵی شێعری«به‌سته‌ی جنده‌»)
• سیمین بێهبه‌هانی

شارگه‌ی یاران
• تێهه‌ڵکێشی شێعری «بارگه‌ی یاران»ی مامۆستاهێمن: س. چ. هێرش

دۆست و یاران كـــــــه‌ هه‌موو سه‌ربه‌هه‌وان من چبکه‌م
نــــــــــــه‌ له‌ مان سیله‌ نیگایه‌ک، نه‌ له‌وان من چبکه‌م
نه‌چمه‌ جێژوان بـــــه‌ خه‌یاڵ، خوێنه‌ره‌وان من چبکه‌م
«دێت و ڕاده‌برێ وه‌کوو ســــــــه‌‌روی ڕه‌وان من چبکه‌م
كــــــــه‌ به‌ قوربانی نه‌که‌م ڕوحی ڕه‌وان من چبکه‌م؟»

شێوازی شێعریی شاعیرانی ڕۆشندڵ
نموونه‌: شێخ ئه‌حمه‌دی كۆری موكریانی، مه‌لا غه‌فووری ده‌باغی
س. چ. ‌هێرش

له‌و باسه‌دا به‌ پێی توانا هه‌وڵ ده‌درێ ئه‌و ماكه‌ و ئامرازه‌ شێعرییانه‌ی كه‌ له‌ شێوازی ده‌ربڕین و وێنه‌ی زه‌ینی و خه‌یاڵیی شاعیرانی ڕۆشندڵ(كوێر) كه‌ڵكیان لێ وه‌رده‌گیرێ بخرێنه‌ڕوو.

په‌خشان: هێمنتر له خه‌ونی دره‌ختان
محمد رضا مهدیزاده
وه‌رگێڕانی له فارسییه‌وه: كه‌ریم تاقانه (سوید)

ده‌رفه‌تم پێ‌بده‌ سه‌عاتێك، نا، ته‌نیا ساتێك.. لێ‌گه‌ڕێ با بۆ دوایین جار باش لێی بڕوانم.

دوو هۆنراوه‌بۆ ده‌ریا
د. ئه سعه‌دره شیدی

ته‌واوی رۆژ ده‌‌ریا
ته‌واوی شه‌و ده‌ریا
چاو ناترووکێنێ:

غه‌زه‌ل: یاری من
حافزی شیرازی

هـــــه‌زار هـــه‌وڵم دا گوڵم، که‌وا‌ تۆ یاری من بی
ئارام که‌ره‌وه‌ی دڵی زۆر بێ قــــــه‌راری من بی

كورته چیرۆک: که‌لاوه
مسته‌فا شێخه

له به‌ر ژانی شان و پیل و قاچه‌کانت ئارام و قه‌رارت نه‌ماوه‌. هه‌موو له‌شت ده‌ڵێی ده‌ دم ماران دایه‌. شه‌قام و بازاڕ و حه‌شامه‌تی ناو شار که‌وتوونه‌ته‌ په‌راوێزی ژان و برکی له‌ بڕان نه‌هاتووی ئه‌ندامه‌کانی له‌شت.